Over Hollandse fado

Recensie De Limburger
Persstemmen
Interview HD
Fragment
Over de fado
Fado in mij
Lissabon - Lisboa



Slauerhoff, O Reino Proibido, vertaling Patricia Couto en Arie Pos



Over de fado

Bestrijden wij Hollanders de somberheid van onze winterluchten nogal eens met vals optimisme, de Portugezen verstaan de kunst gevoelens toe te laten. Een benijdenswaardige kunst, zo bewijst de fado.

Met z'n Braziliaanse, Spaanse en Afrikaanse wortels, is de fado eind 18e eeuw in de volkswijken Alfama en Mouraria ontstaan. Daar ook werd veelvuldig afscheid genomen voor zeereizen naar extreem verre landen. De fado is een lied over verlangen en gemis, over de polen waartussen de mens heen en weer wordt geslingerd: illusie en desillusie. De fadista en de luisteraar kijken samen door de illusies heen. omhelzen hun lot en vinden troost, catharsis. In de fado Com que voz, tekst van Camões, gaat Amália zo ver dat je misschien moet stellen: alleen geschikt voor boven de veertig.

De fado heeft iets van mystiek. Hij maakt van verlangen en gemis genietbare zaken, als een verslavend middel. Voor je het weet heb je fado's nodig om te leren leven met de desillusie dat zelfs fado's niet echt gelukkig kunnen maken. De fado laat zich moeilijk definiëren, net als geuren, gevoelens, romans, het leven. Je kunt de fado alleen maar beleven. Fadista's vind je ook in de literatuur, in de Nederlandse literatuur bijvoorbeeld J.C. Bloem, Nescio, en Slauerhoff (wiens Het verboden rijk door Patrícia Couto en Arie Pos in het Portugees is vertaald: O reino proibido.)

Misschien zijn veel hedendaagse fadozangers en -zangeressen te zeer kinderen van het iktijdperk om aan Amália Rodrigues te kunnen tippen. In het geval Amália Rodrigues is de grootste beroemdheid nu eens wél de grootste artiest.

-Ontdekking van de fado in mij
Bulletin / Boletim no 59, mei-juli 2003
Centro Cultural Holanda-Portugal-Brasil

* * *

 






Valid XHTML 1.0 Strict

Valid CSS!