Johan Bel
Ger en Titia
Brigitte en Harrie
Matthijs Beeren
Roeland Schaeffer
Hans Kloos
Janine en Lia (RTL)
















"Net als vele anderen loop ik hier langs de rivier regelmatig hard, tot aan de één na laatste brug en dan terug, maar ook wat lezen of met vrienden wat drinken is hier heel relaxt tussen de palmbomen met uitzicht over de rivier."













"Er is niets puurders dan de flamenco van de echte zigeuners, de gitanos, die de ziel van de muziek van vader op zoon en van moeder op dochter doorgeven.

De enorme intensiteit kan noorderlingen zo overvallen en raken dat ze bij een optreden zomaar in huilen uitbarsten."

 

* * *







Interview met Matthijs Beeren,
vertaler/ondertitelaar in Sevilla

Bartho Kriek, december 2002

Opleiding en vroege keuzes
Ik ben in 1998 afgestudeerd aan de Opleiding Tolk-Vertaler Maastricht (tegenwoordig Vertaalacademie Maastricht) met Spaans als eerste vreemde taal en Engels als tweede. Ik wilde één taal gaan studeren die ik al kende, dat werd Engels omdat daar gewoon het meeste werk in is, en een tweede taal die ik nog helemaal niet kende. Dat werd Spaans omdat het ook een wereldtaal is en omdat de Spaanse taal en Spanje me op een of andere manier altijd hebben getrokken, ook al kende ik Spanje nog totaal niet. Ik heb daar geen verklaring voor, maar voor mijn vrienden in Sevilla is het antwoord simpel, volgens hen heb ik Spaans bloed. Misschien toch maar eens uitzoeken.

Torre del OroDirect na m'n afstuderen ben ik als freelance vertaler aan de slag gegaan. Ik wist helemaal niet of ik wel zelfstandig vertaler wilde worden, maar zo deed ik praktijkervaring op en verdiende ik wat geld. Het liefst wilde ik gaan ondertitelen, maar ik hoorde van alle kanten dat je het zo moeilijk was om in de ondertitelwereld te komen. Ik had nog maar net wat opdrachtjes van vertaalbureaus gehad toen ik reageerde op een advertentie van Hoek & Sonépouse, dat nieuwe ondertitelaars zocht. Ik heb daar een cursus van een paar dagen gevolgd, waarbij we elke dag begeleid werden door andere vaste vertalers. Zo ben ik bij H&S begonnen, eigenlijk een beetje onverwachts, als groentje zonder veel vertaalervaring.

Toen Broadcast Text Amsterdam eind 1999 werd opgericht, ging ik daar als freelancer voor werken, en in 2000 ben ik er in vaste dienst gekomen. Ik had maar een klein huisje met een klein slaap-werkkamertje in Amsterdam, dus ik wilde het liefst op kantoor werken. Ik had getwijfeld of ik wel in vaste dienst wilde, maar de gezelligheid en de betrokkenheid van het werken met collega's gaf de doorslag. Het was een goede, leerzame en hele leuke periode.

Van kantoor naar Sevilla
Het klinkt misschien tegenstrijdig, maar ik hou niet van al te veel vastigheid. Ik heb er een vreselijke hekel aan om te zeer gebonden te zijn en altijd met m'n werk rekening te moeten houden. Natuurlijk wil ik zekerheid, maar ik moet ook m'n vrijheid hebben. Dat ik besloot om bij Broadcast Text in vaste dienst te gaan, had alles te maken met het feit dat ik het werk enorm leuk vond en dat ik niet bang was dat ik het er benauwd zou krijgen: ik kende de sfeer op kantoor en ik was niet zo heel erg aan vaste tijden gebonden, ik kon ook een uurtje later beginnen... Dus als bijna iedereen naar huis was, zat ik vaak nog braaf achter m'n computer.

Palmboom aan de rivierUiteindelijk won m'n drang naar avontuur (lees: Spanje) het toch. Tijdens m'n opleiding had ik een half jaar in Spanje gestudeerd, en na m'n afstuderen had ik rond de 30 open sollicitaties naar internationale bedrijven in Spanje gestuurd, maar dat werd allemaal niks. In m'n tijd bij Broadcast Text had ik de hele tijd iets van: 'ik zou zo graag nog...', en op een gegeven moment had ik schoon genoeg van die woorden en dacht ik: als ik nu niet ga, komt het er nooit van en krijg ik later spijt. Dus vertelde ik tegen iedereen dat ik naar Sevilla ging verhuizen, voor minstens een jaar. Zo dwong ik mezelf om het ook te doen. In 1998 was ik op vakantie in Sevilla geweest en ik wist toen al: als ik naar Spanje verhuis, dan is het hierheen. 

Een probleem was nog woonruimte. Op internet vond ik op een vage pagina honderden berichtjes met 'woning gezocht' en af en toe 'woning te huur', maar bijna niets in Sevilla. Ik schreef er ook een regeltje bij, met een maximumprijs. Ik hoorde heel lang niets, maar vlak voor mijn vertrek kreeg ik een mailtje van iemand die een 'elegant appartement in hartje Sevilla' voor me had. Het verraste me, dus ik moest er wel even over nadenken, toch zeker 10 seconden, en toen heb ik gebeld.

Boulevard Guadalquivir, Torre del Oro

Ik woon hier nu bijna twee jaar in dit mooie en ruime appartement midden in het oude centrum, in de wijk Santa Cruz. Ik geef toe dat ik hiermee een beetje geluk heb gehad. Soms rij ik door een buitenwijk en dan denk ik: hier had ik ook kunnen wonen, dan zou alles anders geweest zijn.

Inmiddels heb ik SpotLite en een goede video aangeschaft en ben ik weer voor Broadcast Text begonnen te werken. Na een jaar kreeg ik toch weer zin om te gaan ondertitelen, want al klagen we wel eens, het is gewoon leuk werk. Op dit moment ondertitel ik een beetje naast m'n gewone vertaalwerk, maar het is de bedoeling om het langzaam weer uit te breiden. Heel af en toe doe ik wat tolk-klusjes.

M'n Nederlands hou ik op peil met nieuws- en andere pagina's op internet, e-mail en mondeling met mensen hier of in Nederland.

Mijn kijk op Nederland is niet veel veranderd. Wel is het zo dat ik er meer van doordrongen ben dat Nederland bijzonder welvarend en goed georganiseerd is, hoeveel er door de mensen ook geklaagd wordt, waar ik mij overigens weer aan kan ergeren. Wat ik in Spanje wel mis, is de humor zoals we die in Nederland kennen, hier blijft het meestal bij onderbroekenlol, heel anders dus dan ik van huis uit in Brabant en Limburg gewend ben. Een Herman Finkers of Theo Maassen zouden hier moeilijk hun brood kunnen verdienen, denk ik zo.

Het Spaanse leven en flamenco
Ik heb genoeg vrije tijd om te genieten van het Spaanse leven. Toen ik hier kwam, ben ik een cursus Spaans gaan doen aan de universiteit. Je kunt altijd dingen bijleren, en bovendien moet je manieren zoeken om met mensen in contact te komen. Sevilla is een schitterende stad, er is bijna altijd zon, alles gebeurt buiten, de mensen leven op straat, het eten en drinken is veel goedkoper dan in Nederland. Wat Sevilla anders maakt dan andere Spaanse steden is, behalve de echte tapas-traditie, het zuidelijke, relaxte karakter van de mensen. Men zegt vaak dat Andalusiërs lui zijn, maar dat is absolute onzin. De mañana-cultuur bestaat wel: haast kennen ze hier niet, dat is een groot verschil met Nederland. Maar men werkt vaak hard, alleen niet zo systematisch en efficiënt als in Nederland.

Sevilla is natuurlijk de stad van de flamenco. Nou ken ik meer Spanjaarden die niet van pure flamenco houden dan Spanjaarden die er wel van houden, maar bijna alle Spaanse muziek bevat wel een vleugje flamenco en dat maakt de muziek hier zo bijzonder, zo lekker 'Spaans'. Zelf probeer ik ook wat te tokkelen op mijn gitaar, maar ik kom nog niet veel verder dan wat dingetjes die ik tijdens een flamencocursus in Granada heb geleerd.

Tomatito en Farruco
Een van m'n favoriete flamencogitaristen is Tomatito, hij heeft een heel eigen stijl en combineert flamenco met rumba, jazz, blues, funk en nog veel meer. Het leuke is dat zulke fenomenen vaak uit Andalusië afkomstig zijn en zich dus thuisvoelen als ze hier een concert geven voor een zaal vol 'eigen' publiek. En ook andersom: het publiek gaat graag naar z'n eigen trots kijken en luisteren, en de zalen zitten vaak vol experts en collega-artiesten. Vorig jaar ben ik met een vriendin naar een concert van Tomatito geweest, en toen heb ik de eer gehad om hem na afloop in z'n kleedkamer te mogen spreken. Een andere onvergetelijke ervaring was een optreden van de twee kleinzoons van El Farruco, de beroemdste flamenco-danser van Spanje, die inmiddels dood is. Die jongens zijn 19 en 14 en zetten zijn traditie voort. Elk optreden is min of meer een eerbetoon aan hun opa, en een groter spektakel is nauwelijks denkbaar. Het zijn echte gitanos, de uitvinders van de flamenco, en zoals zij dansen, met die ritmische en muzikale begeleiding, dat komt van heel diep en dat maakt het echt heel spectaculair, zelfs als je niet van flamenco houdt.

"M'n vriendin zei: 'O jee, nou moeten we naar Tomatito.' We liepen tussen handtekeningenjagers en bodyguards door naar zijn kleedkamer. En daar stonden we. 'Tomate, dit is Matthijs.' Hij vroeg wat ik van het concert vond, tja, wat zeg je dan: 'Leuk, je kunt aardig tokkelen'?"

Jawel, met Tomatito


Het dorpje El Rocio met z'n onverharde straten wordt veel bezongen in flamenconummers en is bekend om z'n 'romería's', processies en pelgrimstochten met paarden en ossenwagens.

Die hond is niet van mij hoor, die liep me gewoon achterna.



El Rocio


* * * * * * *