Judaïca
(gebruikt voor mijn vertalingen van o.a. I.B. Singer)

'Boek der smeekbeden', het
'De boom des levens'
'De wijsheid der vaderen'
'De ploeg is de zegen van de heer'
'De erfenis van het hert'
'Engel Raziël' het boek, 
'Gij kent de geheimen van het hart'
'Het boek der schepping'
'Het pad der rechtvaardigheid'
'Met instemming van de Almachtige'
'Spreuken der Vaderen'
'Zonen van de Woning'
'affidavits' = attesten
'Chosjen Misjpat'
'clabber' - biest (eerste melk van koe na het kalven)
'De wegen van de wereld'
'De plichten van het hart'
'De heiligheid van Levi'
'De sterke hand'
'De maharsja' (rabbi Samuël Eliëzer Edels)
'De zuil der dienst(baarheid)'
'De tuchtigende gesel' (niet roede)
'De juiste maat'
'De heilige brief'
'gabardine' meestal: lange jas (zelden: gewaad)
'Genade van Elimelech'
'Great Hosanna' - Hosjanna Rabba
'Het gebrul van de leeuw'
'Het gezicht van Jozua'
'Het boek van het verbond'
'Het pad der rechtvaardigheid'
'Het begin der wijsheid'
'Het boek der vromen'
'legend' is ook 'tekst'
'pagan', afgodisch, riekend naar afgoderij
'Piosk' = Piaski (plaatsje in prov. Lublin, en wijk Warschau)
'recite' - meestal: lezen (zelden zingen)
'scholar' - geleerde (niet: talmoed- etc.)
'sponge cake' = eierkoek
'Threnodies' - Treurzangen
'warden' = 'elder' = parnassijn, etc.
36 verborgen rechtvaardigen (tzaddikim; niet: heiligen)
aardappel-kugel
afgezant (niet: afgevaardigde)
Afikoman, het
Alenoe, het
armageddon (VD)
Baäl Sjem, de (VD)
Baba Kama (zonder lidwoord)
bagel (niet cursief)
ballingschap, de
barmitswe (Beem)
Bathseba (VD)
beadle=koster
Beth Din, het
Bijbel (indien Talmoed) (kan per boek verschillen)
bijbelse namen (Van Dale, anders NBG)
blintzes
boetegebed (of purity)
britska
Chacham (titel Portugese opperrabbijn)
Chaim (niet Haim)
challe (cursief/niet-cursief hangt van boek af)
chaloetsim
chamets, het
Charkov
Chmelnicki
Chol Hamoëd Soekot - de tussendagen van het Loofhuttenfeest
Der moment
Din Tora, het
doctor=dr.
Drie weken, de
drugstore (niet cursief)
Eerste Oorzaak
eloel
etrog (zie 65)
farao (of Farao) soms zonder lidwoord
Frankfurter (knakworst, hotdog)
geloften (volgens NOB religieus)
Ger, de rabbijn van; ook: de Gerer rabbijn, de Turiskse ...
Ger (niet Gur!)
Gesiastraat, in Warschau
grosz
Haim --> Chaim
halfopen schoenen (rabbijn)
Haman de booswicht
havdala, hij bad het
Haynt, de
hebraïsten 
Hechaloets, Hasjomer (pioniers)
Heilige Land, het
Hoge Feestdagen, de
inkeer, gebed en liefdadigheid kunnen het Boze oordeel afwenden
Isaac vousvoyeert ouders
Izaäk (VD)
jaartijdkaars
Janasjs bazaar, markt in vooroorlogs Warschau
Jecke (Duitse jood)
Jentel
Jesaja (Eng: Isaiah)
jesjiewe-leerling
jiddisjisten
Joël (VD)
Jonathan ben Uziël
Joshua --> Jozua
Kabbala (hangt af van boek)
kasserol
kiddoesj
Kleine Verzoendag
Kock (niet: Kotzk), plaats in Polen
Kohen
kol nidree (VD)
kozakken
kraagstuk (bij gebedsmantel)
kreplach, de ... komen eraan
lange jas (niet: kapotjas)
Leoncin
Marszalkowskastraat, hoofdstraat Warschau
matse(s) (groene boekje)
mazzeltof
Menachot (verh. Talmoed)
mentor (leraar)
mesjokke
mikwevrouw
Mizrachi
Nebuzaradan
Negen dagen, de 
Negende av, de
Negenenveertig Poorten der Onreinheid
neiging tot het kwade, de
nickel, penny (idem)
Nieuwe-Wereldstraat, Warschau
noedels
Nowy Dwor
Onkelos
Ontzagwekkende Dagen, de
Paasfeest (paasavond)
parkieten kussen inderdaad 
Pentateuch (hangt van boek af)
pet (vaak toch niet: hoed)
Pinchos (niet Pinhos)
Pinhos --> Pinchos
poed (16+ kilo, veertig ponden)
pretzels (b.v. zoute)
rabbi Josselman (von Rosheim)
rabbi Chanina ben Dussa (eig.: tot 500 na Chr. Rabbi, daarna rabbi Tan - Rabbenoe (is het nu: Rabbenoe Tam?)
rabbi Jehoeda
Radzymin, plaats bij Warschau
resjaim
sabbatsrust (en -maal)
Saksische Tuin, de - park in centrum Warschau
Samaël (de Boze)
Sanhedrin, het
Satan (per verhaal, ook s)
schotel linzen
sexton=gemeentedienaar
Sifre, Sifra, Tosefta, Mechilta
Sigismond
sjlachmones
sponge cake (mosc geb) --> eierkoek
talk (waar kaarsen van gemaakt waren)
talmoed tora
Tam, Rabbenoe (zo dus? zie elders!)
tebet (maand)
thee wordt gekookt (op z'n Grieks)
thigh (eufemisme voor schoot)
tz=cz (van Amerikaans naar Pools)
tzaddik(im)
uitgaande Jom Kippoer
uitgeleidekaars - gevlochten kaars
valise=valies (maar niet altijd)
voorgeborchte
voorhangsel (van Arke, liever niet: gordijn)
wekelijkse afdeling
Wilna (dus maar geen V in vertalingen van Singer)
Zakroczyn
Zevachim (verh. Talmoed)
Zeven Wijsheden van de Wereld
Zevende Hemel
zloty (meestal geen meervoud-'s)




* * * * * * *