home Bartho Kriek

Medisch woordenboek samengesteld door José Gaspar

 

AAFP  American Academy of Family Physicians.

Te vergelijken met onze LHV (Landelijke Huisartsen Vereniging). Zie ook ‘AAGP.

 

AAGP

American Academy of General Practitioners. In 1969 omgedoopt tot American Academy of Family Physicians (zie AAFP).

 

ABG’s Arterial Blood Gasses: arteriële bloedgaswaarden (arteriële bloedgasanalyse).

 

Abstineren   afzien van verdere behandeling

 

Adversive training  aversietherapie

 

AF  atriumfibrillatie (zie daar)

                            He is in AF now – Hij heeft nu atriumfibrillatie

                             He is in and out of AF – Om en om atriumfibrillatie

                            (Bron: ND/NOB)

 

AFP

Alfa-foetoproteïne. Stof die voorkomt in vruchtwater en plasma van vrouwen die zwanger zijn van een kind met een ‘open ruggetje’ en in het plasma van mensen met leverkanker.

 

Airflow limitation gestoorde longfunctie

 

(Fixed) airflow obstruction (blijvende) luchtwegobstructie

 

Airway luchtwegen

 

Airway clearance She has little airway clearance

                            Ze krijgt de luchtwegen moeilijk schoon ( ND/NOB)

 

Airway reactivity bronchiale reactiviteit

 

Allo-anamnese  Zie ‘Anamnese’

 

 

Alveoli   longblaasjes                 Diffuse alveolar damage –

                                      Diffuse schade aan de longblaasjes       ( ND/NOB)

Ambubag

Met de hand bediende beademingsballon; handpomp; gesproken wordt van: met de hand

beademen  (ook: op de hand beademen?)

 

Anamnese

Voorgeschiedenis van een ziekte, gebaseerd op mededelingen van de patiënt (auto-anamnese), de partner van de patiënt (hetero-anamnese) of anderen (allo-anamnese).

De familie-anamnese bevat ziektegegevens m.b.t. familieleden van de patiënt. Er wordt gesproken van een ‘lege, blanco of schone’ familie-anamnese wanneer de aandoening in kwestie niet voorkomt in de familie. Wanneer dat wel het geval is, wordt gesproken van een belaste familie-anamnese (‘patiënte had een belaste anamnese’). De geneesmiddelen-anamnese bevat gegevens over de medicijnen die de patiënt heeft gebruikt. Een anamnese wordt ‘afgenomen’.

 

(Melody Hill) Anemia

Am. medisch slang: dronken van goedkope troep. De naam van elke willekeurige goedkope drank kan daarbij dienst doen.

 

Angel lust  (Medisch slang) mannelijk lijk met erectie

 

Angina pectoris  (zie ook ‘ECG’)

Als de diagnoze nog niet is gesteld of als het beeld niet duidelijk is, wordt ook wel gesproken

van ‘angineuze klachten’.

Tests bij angina pectoris: enzymdiagnostiek

                                      trapjesproef van Master (steptest)

                                      test van Riseman en Stern

                                     anoxemietest

                                      hypoxemietest

 

Annuloplasty  plastiek (van een hartklep); reparatie van een hartklep

 

Annulus fibrosus

Bindweefselring die twee wervellichamen met elkaar verbindt; tussenwervelschijfwand.

 

Anoxemietest  Zie ‘angina pectoris’

 

Anti-shockbroek  Zie ‘MAST suit’ (MC 87/14)

 

Aorta-perfusiecanule (zie Canule)

 

Apache-scores

In de VS op intensive care-afdelingen gebruikt ter beoordeling van de toestand van de patiënt.

In Europa ‘SAP’scores’ genoemd  (MC 89/17:584).

 

ARC  Aids Related Complex

 

Arteriële zuurstofspanning

Zie Pinkhof: ‘respiratory distress syndrome’ (ademnoodsyndroom)

 

-ase

Uitgang achter de naam van een stof, gebruikt voor het enzym dat de genoemde stof splitst of

omzet. NB: onzijdig! Voorbeeld: het amylase (Bron: Rep 87/437)

 

Aspiratie

Aspireren               - She has aspirated two or three times –

                              Ze heeft al twee of drie keer geaspireerd

                            - She will aspirate again – ze gaat weer aspireren (Bron: ND/NOB)

 

Assistenten

Te onderscheiden in co-assistenten (nog geen arts; Engels: interns) en arts-assistenten, artsen

die worden opgeleid tot specialisten (Engels: residents)

 

Asynchronous breathing   asynchrone ademhaling

 

Attending (physician)  behandelend arts; behandelend specialist; dienstdoend arts; zaalarts

 

                            - Who is the attending in ICU?

                              Wie is de dienstdoend arts op de intensive care?

                            - Who is the attending next month?

                              Wie is de volgende maand zaalarts? (Bron: ND/NOB)

 

Atriumfibrilleren

Fibrillatie van de boezemspier (Zie ook ‘ventrikelfibrillatie: fibrillatie van de kamerspier)

 

Auto-anamnese  (Zie Anamnese)

 

Autopsy

Bij voorkeur vertalen met ‘obductie’ of ‘sectie’. Obductie wordt ‘verricht’, ‘gedaan’ of ‘uitgevoerd’ bij een overleden patiënt.

 

Axon  Neuriet: centraal geleidende zenuwuitloper. MV: axonen

 

Aztec Two-step

(Medisch slang) Diarree opgelopen in Latijns Amerika)

 

Baby Catcher

(Medisch slang) Verloskundige (Opm: ook in Nederlandse ziekenhuizen schijnt de uitdrukking ‘baby’s vangen’ wel te worden gebruikt voor het draaien van diensten op de verloskamer)

 

To Bag Someone  (Medisch slang) Iemand een zuurstofmasker opzetten

 

Banana  (Medisch slang) Patiënt met geelzucht

 

Baseline  Bijvoeglijk gebruikt: uitgangswaarde

                            Baseline white count - aantal leukocyten bij begin behandeling

                            What’s his baseline gas? –Hoe zijn z’n normale gaswaarden (ND/NOB)

 

Basic Reproductive Rate

Epidemiologie: gemiddeld aantal secundaire infecties dat in het beginstadium van een epidemie door één besmette persoon wordt veroorzaakt.

 

Beademing

Kunstmatig, al dan niet m.b.v. een apparaat ventileren van de longen zodat er verse lucht (of zuurstof) in- en afgewerkte lucht uitstroomt. Er wordt gesproken van ‘beademing met druk’ en ‘volumegestuurde beademing’ (MC 89;44) Daarbij wordt vaak gebruik gemaakt van een ‘intranasale zuurstofcanule’ (MC 91;42:1258)

 

                            Tomorrow when she’s on four breaths

                            Als ze morgen op vier keer ademen zit (ND/NOB)

 

Beta Agonists  Bèta-sympathicomimetica

 

Big C  (Medisch slang) ‘K’, kanker

 

Bigeminy

(Pulsus) bigeminus: pols met twee snel op elkaar volgende kloppingen (dubbelslag), gevolgd door een pauze. Voorbode van een hartinfarct.

 

Biologische afbreekbaarheid/beschikbaarheid

Termen die worden gebruikt om de opname in het bloed, de werking en de uitscheiding van medicijnen te karakteriseren (REP 87/188 e.v.)

 

Blade  (Medisch slang) Chirurg

 

Blow Off

Ook: uitblazen                          We may have blown off his CO2 too much

                                      We hebben z’n CO2 te veel uitgeblazen (ND/NOB)

 

Blue Blower  (Medisch slang) Patiënt met een ernstige longziekte

 

Blue Pipe

(Medisch slang) Ader; refereert aan gewoonte aders met blauw (en slagaders met rood) aan te geven op anatomische afbeeldingen (zie ook Red Pipe)

 

BMR  Basic Metabolic Rate

 

Board Certificate

Registratie (zie ook ‘Huisarts’)

                                      Huisartsen houden hun kennis nu nog op vrijwillige basis bij, maar in de toekomst kunnen ze hun registratie verliezen wanneer ze geen nascholingscursussen volgen (De Volkskrant).

 

Board of Medical Examiners

Vergelijkbaar met ons Medisch Tuchtcollege. Niet zelf belast met opsporing (dat doet de Inspectie), maar toetst individuele gevallen en kan zogenaamde ‘maatregelen’ opleggen. Van licht naar zwaar: waarschuwing, berisping, schorsen (tijdelijk) of intrekken (definitief) van bevoegdheid tot het uitoefenen van de geneeskunst.

 

Board of Trustees  raad van toezicht; (ziekenhuis)bestuur

 

Bounceback  (Medisch slang) Patiënt die telkens terug blijft komen in het ziekenhuis; ‘jojo’.

 

Box  ‘Doctors in the boxes’;  zie FEC

 

To Box  (Medisch slang) sterven, de pijp uitgaan

 

Brat Diet 

(Medisch slang) dieet dat wordt voorgeschreven aan kinderen met maag-/darmstoornissen:

Bananen, Rijst, Appelmoes, Toast (bij ons: beschuit)

 

Bronchoconstriction  Bronchusobstructie; ook wel: bronchoconstrictie

 

Bronk  (Medisch slang) Bronchoscopie

 

To Buff Someone Up

Iemand oppeppen (concrete invulling hangt af van de context); iemand zover krijgen dat hij een bepaalde behandeling kan ondergaan of kan worden ontslagen.

 

                            We buffed him up nutritionally – we hebben hem bijgevoed

                            Get her buffed up today – verbeter vandaag haar gassen (ND/NOB)

 

Bubo  Ontstoken, opgezwollen en vergrote lymfeklier

 

Bug Juice  (Medisch slang) Antibiotica

 

Bugs in the Rug  (Medisch slang) Schaamluis, platjes

 

BUN  Blood Urea Nitrogen (nierfunctietest)

 

CABG  Coronary Artery Bypass Grafting (ook wel ‘cabbage’ genoemd)

 

Camp, To Go Camping  (Medisch slang) wordt gezegd van patiënt in zuurstoftent

 

Candy Striper

Afdelingshulp, zaalhulp. Vrijwilliger in een Am. ziekenhuis (met rood-wit gestreept uniform)

 

Canule

(Permanente) buis die wordt ingebracht in het lichaam bij bepaalde behandelingen. ‘Intraveneuze canules’ worden ingebracht in een ader (bv. bij hemodialyse of voor een infuus) en bestaan uit een naald, een grip en een bloedvenster (doorzichtig kunststof-gedeelte). Permanente canules hebben zg. ‘vleugels’ (kunststof uitsteeksels) voor betere fixatie. Canules hebben een zelfsluitend ventiel, waardoorheen bijgespoten kan worden. ‘Neuscanules’ en ‘tracheostomiecanules’ worden gebruikt bij het beademen en toedienen van zuurstof, ‘aorta-perfusiecanules’ bij hartoperaties, enz (bron: SMN)

 

Carcinomen

Aanvulling opsomming Pinkhof: kleincellig carcinoom, coloncarcinoom, embryonaalcarcinoom

 

(Full) Cardiac Arrest  Hartstilstand

 

Cardiac Output  Vaak adequaat  te vertalen met ‘hartfunctie’

 

Cardiopulmonaire Resuscitatie  Reanimatie met beademing en hartmassage

 

Cardiovascular Disease 

Cardiovasculaire aandoening(en); aandoening(en) van de kransslagaders

 

Cardioversion zie ook voorbeelden bij ‘defibrillatie’

Cardioversie, defibrillatie. Reguleren van het hartritme bij boezemfibrilleren (en andere ernstige hartritmestoornissen die niet op medicamenteuze behandeling reageren) door toediening van een gelijkstroomstoot (Eng/Am medisch slang ook wel ‘to shock’ of ‘to zap’)

 

                            He may not be able to hold the cardioversion

                            Mogelijk is hij niet opgewassen tegen cardioversie

                            They had to zap him to get him out of the rhythm

                            Ze moesten z’n hartritme herstellen met cardioversie

                            Then we had to zap him again

                            Toen moest hij nog eens worden gecardioverteerd (ND/NOB)

 

Case Control Study

Patiënt-controle onderzoek; vorm van wetenschappelijk onderzoek waarbij een groep patiënten wordt vergeleken met een controlegroep van proefpersonen die op relevante punten met de groep patiënten overeenkomt.

 

Case Management

Het verlenen en coördineren van zorg door de ‘primary care’ arts (zie daar). Hierbij wordt de arts een actieve rol toebedacht bij de verwijzing naar (sub)specialisten en paramedici (rol als ‘poortwachter’)

 

CAT-scan  CT-scan (computertomografische scan)

 

To Cath Someone  Iemand catheteriseren

 

Catheter

Stijve of slappe buis die in een der lichaamskanalen (bv. de urethra) wordt geschoven om niet-afvloeiend vocht te lozen, om te spoelen, te beluchten of zuurstof toe te dienen. Soorten en types: zuurstofcatheter; zuurstofbril (buis met gesplitst en gebogen uiteinde voor in de neusgaten); navelcatheter; (endobronchiale) afzuigcatheter; thoraxcatheter, trocarcatheter; hart- en vaatcatheters; aneurysma-shunt; vena cava-catheter; Ferguson-catheter; Foley-catheter; Nelaton-catheter; Ingram-catheter; suprapubis-catheter; balloncatheter; verblijfcatheter; maagcatheter (maagsonde); neuscatheter; Swann-Ganz-catheter (bron: SMN)

 

CBC

Complete Blood Count: ‘bloedbeeld”. De term ‘bloedtelling’ wordt wel gebruikt, maar is (in tegenstelling tot bv. ‘leukocytentelling’) formeel gezien onjuist.

 

CDC’s

Centers for Disease Control: ‘gezondheidsdienst’. Overheidsinstanties belast met onderzoek naar en bestrijding van besmettelijke ziekten. Omdat deze instellingen ook richtlijnen en gedragsregels opstellen voor werkers in de gezondheidszorg, ook wel te vertalen met ‘de (gezondheids)inspectie’.

 

Centraalpost Ambulancevervoer

Meldkamer (Eng/Am: mensen die daar werken worden ‘dispatchers’ genoemd)

 

Central (Intravenous) Line 

‘Hoofdlijn’, ‘diepe lijn’; drukcatheter in de halsader

 

Cervicale excitatiepijn  ‘Opstootpijn’ (gynaecologie)

 

CHARGE-syndroom

Zeldzame afwijking die gepaard gaat met colobomen, hartdefecten, atresie van de choanen, retardatie in groei, genitale afwijkingen en (ear) gehoorstoornissen

 

Chart

Status, lijst; bevat actuele gegevens over de toestand van de patiënt. Uitgebreidere gegevens worden bewaard in een ‘medical file’ (dossier).

 

Chest Pain   Pijn op de borst

 

Chest PT  Longtest

 

Chest Surgeon  Thoraxchirurg

 

Chest Tube  Thoraxdrain

                            Get his chest tube out and give him a T-piece

                            Thoraxdrain eruit en geef hem een T-stuk (ND/NOB)

 

Chief of Surgery  Chef de clinique; hoofd chirurgie; hoofdchirurg

 

Chorionvillusbiopsie (CVB) ‘vlokkentest’ (MC 87;15:463)

 

Chronic Care Hospital (Facility) Verpleeghuis

 

Chronic Fatigue Syndrom Chronisch moeheidssyndroom

 

(Surgical) Clamp Klem. ‘Umbilical clamp’: navelstrengklem

 

Class Three Drugs Zie ‘Controlled Drugs’

 

Co-assistent (Zie Eng/Am ‘Intern’)

 

Code Ook: korte vorm voor ‘code blue’ (zie daar)

                           

To Code Someone

Iemands code bepalen; bepalen of iemand (al dan niet volledig) NTBR is (zie daar). Tussen de twee uitersten in (duidelijk wel reanimeren – duidelijk niet reanimeren) zit een grijs gebied met vage afspraken als ‘geen heroïek’ of ‘geen langdurige reanimatie’ (Am/Eng: ‘go slow-order’ of ‘half code-order’).

 

                            She has to be coded in case she arrests-

                            We moeten haar code bepalen voor het geval haar hart het begeeft

                            They took that as: he’s a full code-

                            Ze vonden dat ze dan ook alles moesten doen (ND/NOB)

 

Code Azure

Afspraak c.q. aantekening in het dossier om bij een (terminaal zieke) patiënt geen levensverlengende handelingen meer te verrichten (d.w.z. te ‘abstineren’).

Tegenovergestelde van ‘Code Blue’ waarbij alles en iedereen wordt gemobiliseerd om iemand te redden. (Zie ook NTBR)

 

Code Blue

‘Code blauw’: oproep waarbij iedereen die beschikbaar is wordt gemobiliseerd om een patiënt die in levensgevaar verkeert te reanimeren en te redden.

                            Call the code – Bel het reanimatieteam

                           

Code Red  Code rood; brandalarm

 

Comfort Measures

Pijnbestrijding; palliatieve zorg

                            Comfort measures only – Alleen rustig en pijnvrij houden

                            She just wanted to be kept comfortable – Ze wou alleen pijnbestrijding

                            We have to make sure he’s comfortable

                            Hij mag geen pijn hebben (ND/NOB)

 

Complete Blood Count  (Zie CBC)

 

Compliance

Mate waarin de patiënt meewerkt aan de behandeling en zich houdt aan de voorschriften van de arts. In het nederlands wordt hiervoor wel de term ‘therapietrouw’ gehanteerd.

 

Compos Mentis  bij vol bewustzijn

 

Compromised Host ‘vatbare gastheer’

 

Consultants

In het ziekenhuis werkzame (sub)specialisten. Vertaling afhankelijk van de context.

                            (Arts tegen patiënt) He’s the senior lung consultant-

                            Hij is de meest ervaren longarts (ND/NOB)

 

Contrastvloeistof Het afbeelden van de lymfewegen nadat deze zijn opgespoten

                            met een contrastvloeistof (bron: PH 84/412)

                           

Control                 His blood sugar is out of control - Z’n bloedsuiker is ontregeld

 

Controlled Drugs

Ook wel ‘Class Three Drugs’ genoemd. ‘Opiumwetmiddelen’, verdovende geneesmiddelen.

Deze medicijnen moeten in een afgesloten kast worden bewaard en de uitgifte moet formeel worden geregistreerd (tekenen voor ontvangst) . Het gaat vooral om middelen als morfine.

 

COPD Chronic Obstructive Pulmonary Disease; ‘CARA’

 

(Meervats) Coronair lijden aandoening van de kransslagader(s)

 

Coronary Artery Bypass Grafting  Coronaire bypass-operatie

 

Coronary Heart Disease  Aandoening(en) van de kransslagader(s)

 

Course

Het ‘beloop’ van een aandoening; zieketebeloop (artsen spreken niet van ‘verloop’)

Ook wel ‘kuur’

                                      He received four courses of chemotherapy

                                      Hij heeft viermaal chemotherapie gehad (ND/NOB)

 

CPR  reanimatie; hartmassage

                                      If he arrests, do we do CPR?

                                      Als het zover komt, doen we dan hartmassage?

                                      No CPR, no shock.

                                      Geen hartmassage, geen defibrillatie (ND/NOB)

 

Crit  Hematocriet

1.     Verhouding tussen het aantal rode bloedlichaampjes en het ‘totale bloed’

      (bij mannen normaal 0,41-0,51, bij vrouwen 0,36-0,46)         

2.     toestel waarmee deze verhouding via centrifugeren wordt bepaald.

 

Critical Care

Meestal gebruikt voor ‘intensive care’; soms ook voor ‘emergency care’ of ‘immediate care’ (spoedeisende zorg)

 

Crock  (Medisch slang) Zeurderige patiënt

 

Cryopreservatie  Door invriezen conserveren, bv. van semen

 

C&T Ward

(Medisch slang) Afdeling waar comateuze patiënten worden verpleegd. Afkorting staat voor ‘cabbages and turnips’.

 

Cultures  kweken            Post-mortem cultures were negative for staph epiderms

                                      De post-mortem kweken waren negatief voor stafylokokken

                                      (ND/NOB)

 

Curatieve sector  

Behandelende sector; term wordt gebruikt in tegenstelling tot de sociale geneeskunde of de bedrijfsgeneeskunde.

 

CVA  Cerebrovasculair accident; herseninfarct; beroerte.

 

CVB  Chorionvillusbiopsie (’vlokkentest’)

 

Cyanosis  Cyanose: blauw aanlopen

 

Cystic Fibrosis  Cystische fibrose; mucoviscidosis; taaislijmziekte

 

DC

Als werkwoord gebruikt: stopzetten (van medicatie of behandeling)

(Van discontinue?)

 

D-ddI  Dideoxyinsosine

 

Decompensate 

Decompenseren: onvoldoende compenseren van een functiestoornis door het falen van compenserende mechanismen (bv. nierdecompensatie; ook: ‘zijn vader is aan het decompenseren’).

 

Deep Fry

(Medisch slang) Iemand bestralen met radioactieve kobalt als therapie bij kanker.

 

Defibrillatie

Ook ‘cardioversie’. Reguleren van het hartritme bij boezemfibrilleren (en andere ernstige hartritmestoornissen die niet op medicamenteuze behandeling reageren) door toediening van een gelijkstroomstoot (Eng/Am medisch slang ook wel ‘to shock’ of ‘to zap’)

 

                                      Stand clear – Achteruit; handen weg; bed vrij

                                      It’s charged – Hij is geladen

                                      All right, stand by –Defibrillator klaarhouden

                                      Paddles – peddels (ND/NOB)

 

Delhi Belly

(Medisch slang) maag-/darmstoornis opgelopen in een ver buitenland

 

Dermo Epidermal Junction  Dermo-epidermaal grensvlak

 

Differentiaaldiagnostiek  (Germanisme)

Het stellen van een ‘differentiële diagnose’: het afwegen van de betekenis van verschijnselen die op twee of meer ziekten kunnen wijzen om de werkelijke aandoening te identificeren

 

Diffuse  Ook: diffuus

                                      There was also diffuse alveolar damage

                                      Er was ook wat diffuse schade aan de longblaasjes (ND/NOB)

 

Digitalize  digitaliseren

                                      He is digitalized now, so his rate is controlled

                                      Hij is gedigitaliseerd. Z’n hartfrequentie is onder controle

                                      (ND/NOB)

 

Dispense  verstrekken

                                      Improper dispensing of controlled drugs

                                      Onrechtmatige verstrekking van opiumwetmiddelen

 

To Diurese  ontwateren

                                      We diurese him back down to his weight of 75 kilos

                                      We ontwateren hem tot hij weer op z’n oude gewicht zit

                                      He was well diuresed – Hij was goed ontwaterd

                                      We haven’t diuresed him all week

                                      Hij heeft al een week geen diurese gehad (ND/NOB)

 

Diuretica idem: vochtuitdrijvende middelen

Er bestaan ook zg. ‘kaliumretinerende’ diuretica

 

DNA markers  DNA-merkers (MC 89;51/52:1679)

 

DNR

Do Not Resuscitate. Status van (terminale) patiënt die bij een eventuele hart- of ademhalingsstilstand niet meer beademd of gereanimeerd mag worden. Bij ons: NTBR

(Niet Te Beademen/Reanimeren)

                                               DNR rules - NTBR-regels

                                               He is DNR – Hij staat te boek als DNR (ND/NOB)

 

DOA  Dead On Arrival

 

Doc-In-The-Box  zie FEC

 

Doc Watchers

(Medisch slang) Bedrijven die artsen helpen bij de financieel-administratieve kant van hun werk

 

Domino Transplant

(Medisch slang) Ingreep waarbij een patiënt tegelijkertijd een nieuw hart en nieuwe longen krijgt; hart-longtransplantatie.

 

Doseren

                                               Doseren op geleide van de plasmaspiegel (Rep 87/661)

                                               In een eenmaal daagse dosering (Rep 87/193)

 

Dotteren  Officiële naam: ballondillatatie

 

DOW

(Medisch slang) Deficiency Of Wallet: Interne code sie sommige Amerikaanse ziekenhuizen gebruiken voor minvermogende patiënten die de rekening misschien niet kunnen betalen.

Zie ook ‘MI’.

 

Dowager’s Hump

(Medisch slang) de manifestering van osteoporose

 

Dr. Feelgood

(Medisch slang) Arts die patiënten gemakkelijk allerlei pillen voorschrijft

 

Drip  (druppel)infuus

 

Drug history  geneesmiddelenanamnese

 

Dry Someone Out  Iemand ontwateren

 

Duck

(Medisch slang) Urinaal, ‘de fles’; glas voor het opvangen van urine bij bedlegerige mannen

 

Dump

(Medisch slang) Zelfst. gebruikt: patiënt waar iedereen vanaf wil.

 

The Dwindles  (Medisch slang): ouderdomskwaaltjes

 

EBNA Epstein-Barr Neclear Antigens

 

ECG - uitleg meting en technische terminologie

Er wordt onderscheid gemaakt tussen ‘onbelaste’ en ‘belaste’ (‘inspannings-’) ECG’s. Aan een elektrocardiogram onderscheidt men een P-top (boezemcontractie), een PQ-segment (prikkelgeleidingstijd van de boezems naar de kamers), een QRS-complex (prikkeluitbreiding over de kamers), een ST-gedeelte (maximale prikkeling van de kamers), een QRST-gedeelte en een T-top (duur van de afname van van de prikkel) en een U-golf (napotentieel).

Normaal ECG:

P-top: vertegenwoordigt het excitatieproces dat zich vanuit de sino-articulaire knoop door de atria vrespreidt. Gewoonlijk een stompe top. Maximale hoogte 2,0 mm; duur 0,1 sec.

PR-interval: het passeren van de prikkel door de bundel van His, de bundeltakken en de vezels van Prkinje geeft geen aanleiding tot uitslag. Tussen atrium- en ventrikelactiviteit bestaat dus een interval waarin de potentiaal niet verandert (isopotentiaal). Men noemt dit het PR-interval, dat wordt gemeten van het begin van P tot het begin van QRS. Duur 0,12-0,20 sec.

QRS-complex: wanneer Q, R en S aanwezig zijn, vormen ze een trifasisch complex dat het verloop van de prikkel door de ventrikels vertegenwoordigt. Elke opwaartse uitslag wordt R genoemd, elke neerwaartse Q (voorafgaand aan R) of S (volgend op R). Het gehele QRS-complex duurt maximaal 0,1 sec.

T-golf: komt overeen met het repolarisatieproces in de ventrikels. Gewoonlijk een positieve top in het ECG (opwaartse uitslag). De normale amplitude bedraagt 2 mm.

RST-segment: kort segment tussen QRS-complex en T-golf. Elke deviatie van het RST-segment van de isopotentiaal-basislijn moet als verdacht worden beschouwd.

U-golf: na de T-top ziet men soms een kleine, ronde, positieve uitslag, de zg. ‘U-golf’.

 

ECG bij angina pectoris

Depressie van het RST-segment; verminderde amplitude; inversie van de T-golven; U-golf, met of zonder inversie.

 

ECG bij myocardinfarct

T1-type:  voorwandinfarct

T2-type: achterwandinfarct met pathologische Q-golven, elevatie van het RST-segment in afleiding AVF en standaardafleidingen II en III

Als het infarct beperkt blijft tot het binnenste 1/3 deel van het myocard, geeft dat geen aanleiding tot  elektrocardiografische veranderingen omdat deze zone ‘elektrisch stil’ is. Infarceringen in de buitenste lagen van de hartspier geven aanleiding tot QR-complexen aan de epicardiale oppervlakte van het hart. De Q-golf neemt pathologische vormen aan en de R-golf is gewoonlijk van een lager voltage (bron: BYK)

 

                            Narrow complex with inverted T - Small complex met negatieve T-top

                            He is switching – Hij is aan het switchen

                            The P-waves aren’t much – De P-toppen lopen niet synchroon

                            That looks like P-waves with a bundle – Dat is een goede P-top

                            Turn the amplitude up so it picks up the heart rate-

                            Iets grotere amplitude, zodat hij de hartslag oppikt

                            He’s on the EKG machine – hij ligt aan het ECG-apparaat

 

Ectopy Ventricular ectopy: ritmestoornissen

 

Eerstelijns gezondheidszorg

Ook kortweg aangeduid als ‘de eerste lijn’: zorg die het dichtst bij de mensen staat, dus huisarts, consultatiebureaus e.d. Term wordt gebruikt ter onderscheiding met ‘de tweede lijn’ (ook wel ‘secundaire zorg’ genoemd). Daarnaast onderscheidt men nog de zg. ‘tertiaire’ of ‘topspecialistische’ zorg: zeer geavanceerde, superspecialistische medische hoogstandjes. Zie ook ‘Primary Care’.

 

Elective Surgery

Operaties die medisch niet strikt noodzakelijk zijn, zoals facelifts. De meeste ziekenhuizen hebben protocols waarbij in geval van nood dit soort operaties als eerste komen te vervallen.

 

Emergency Care  Spoedeisende hulp; eerste hulp. Zie ook ‘Critical Care’.

 

Emergency Medical Technicians  eerste-hulpverleners; eerste-hulpteams

(Ook ‘Emergency Personell’)

 

Emergency Room (ER)  afdeling eerste hulp; de eerste hulp

 

Emergency Surgery  spoedchirurgie; spoedoperatie

 

Emergentologist  eerste-hulparts

 

EMG elektromyogram

 

Enema klysma

 

Enveloped virus omhuld virus

 

Epi

Afkorting van ‘epinephrine’ (NL: epinefrine). Wordt ook wel gebruikt voor andere termen die met epi- beginnen (bv. voor een ‘episiotomie’: het ‘knipje’ bij een bevalling)

 

Equaal

                                      Pulse regular to rate and rhythm – Pols regular equaal

 

ESR

Erythrocyte Sedimentation Rate: (bloed)bezinkingssnelheid; (bloed)bezinking

 

Ethics Advisory Board   ethische Commissie

 

To Extubate  extuberen; iemand van de beademing afhalen

 

Failure  vaak te vertalen met ‘insufficëntie’ (bv: kidney failure)

 

Family History  Zie ‘anamnese’

 

Family Practitioner  Zie ‘huisarts’

 

Fanger  (Medisch slang) kaakchirurg

 

Fascinoma  (Medisch slang) interessante ziekte

 

Fasting Lipid Estimation  nuchter triglyceridengehalte (MC 89;37:1188)

 

FEC (Freestanding Emergency Center)

Commerciële gezondheidscentra, vaak gevestigd in winkelcentra, bemand door FP’s. Deze worden wel ‘doctors-in-the-boxes’ genoemd (naar de vorm van de FEC-gebouwtjes). De centra zijn laagdrempelig. Je hoeft geen afspraak te maken, maar kunt zo binnenlopen.

 

Fetal Distress  formeel medisch ook wel ‘foetale nood’ (MC 87;20:626)

 

Fibrillatie/fibrilleren

Onregelmatige, asynchrone contracties van de hartspieren. De contracties zijn chaotisch,

ongecoördineerd en ineffectief. Zie Atriumfibrilleren en Ventrikelfibrilatie.

 

Finger Wave  (Medisch slang) rectaal onderzoek

 

First Pass Effect  (bij werking van medicijnen) idem (Rep 87/192,622)

 

To Flatline  doodgaan (vlakke lijn op monitor)

 

Flutter  flutter; flutteren

                            It almost looks like a flutter – Is hij aan het flutteren?

                            Is that a flutter or a sinus? – Is dat een flutter of een sinusritme?

                            (ND/NOB)

 

To Fly

(Medisch slang) bij beademing: weer zelfstandig gaan of blijven ademen

                            We have to optimize him and see if we can get him to fly

                            We moeten hem optimaal krijgen en dan  zien of hij zelf kan ademen.

                            The question is: can he fly?

                            De vraag is: kan hij op eigen kracht ademen? (ND/NOB)

 

FN/FP-uitkomsten

Fout-positieve en fout-negatieve uitkomsten: onderzoeksresultaten die ten onrechte positief dan wel negatief zijn.

 

FOBO-commissie

Commissie waaraan Fouten, Ongevallen en Bijna-Ongevallen gemeld moeten worden.

Doel: zwakke plekken in standaardprocedures opsporen en corrigeren. (Ook wel ‘FONA-commissie’: Fouten, Ongevallen en Near Accidents)

 

FP  (Family practitioner)  Zie ‘huisarts’

 

Freestanding Emergency Center  Zie ‘FEC”

 

Freestanding Facility 

(Ook wel ‘Outlying Facility’) Buitenkliniek of –polikliniek (buitenpoli) behorend bij een ‘medical center’ (ziekenhuis)

 

FTA-ABS (Fluorescent Treponemal Antibody Absorption Test)

FTA-absorptietest (serologisch onderzoek op syfilis)

 

Full Cardiac Arrest  hartstilstand (NB. niet ‘volledige hartstilstand’)

 

FUO Fever of Unknown Origine: idiopatische koorts

 

Gas (gasses)  gasanalyse; bloedgassen; (bloed)gaswaarden

                            Did we get any gas back yet – Is de gasanalyse al binnen?

                            No more labs, no gasses, no blood work

                            Geen laboratoriumtests, gasanalyses en bloedonderzoeken meer

                            What’s his baseline gas? – Hoe zijn z’n normale gaswaarden?

                            (ND/NOB)

 

Gasser (Gas Passer)  (Medisch slang)  anesthesist

 

Gauge                            23 gauge needle – naald 23

 

Geneesmiddelenanamnese  Zie ‘anamnese’

 

Generalist 

Term voor huisarts, waar het gaat om diens eigen ‘specialisme’: niet alleen afzonderlijke ziektebeelden bekijken, maar heel de mens.

 

General Practitioner  Zie ‘huisarts’

 

GI  (gastro-intestinal ) maag-/darm-

 

GI Series

Bariumklysma, gegeven om afwijkingen/aandoeningen in het maag-darmkanaal vast te stellen . Na het klysma wordt een röntgenfoto gemaakt van de dikke darm.

 

Gestation  zwangerschapsduur (niet ‘draagtijd’ o.i.d.)

 

GOMER

(Medisch slang) Zeurderige, lastige patiënt. Mogelijk afkomstig van ‘Get Out of My Emergency Room’ of van het Schotse dialectwoord ‘gomeral’ dat ‘sul’, ‘lulhannes’ betekent.

 

Gorked (medisch slang) verdoofd; onder zeil gebracht

 

GP (general pracitioner) Zie ‘huisarts’

 

Gram-negatives

Gram-negatieve bacteriën (met hoofdletter G: genoemd naar Deense bacterioloog Gram)

 

Grapes in medisch slang ook wel: aambeien

 

GTT glucosetolerantietest (diabetestest)

 

H2-receptorantagonists H2-blokkeerders

 

Ha(e)mostat  vaatklem

 

Halo Traction  halo-tractie: ijzeren beugel met schoudersteunen waar het hoofd in wordt vastgeklemd om het te fixeren en onder trekkracht te houden bij gebroken nekwervel(s)

 

Health Care Professionals, Health Care Workers

Werkers in de gezondheidszorg; zorgverleners; medisch personeel 

(voor specifieke functies  zie ook ‘ziekenhuispersoneel’)

 

Health Maintenance Organization (HMO)

Brits Engelse term. Wanneer de exacte betekenis er niet toe doet, te vertalen met ‘medisch centrum’ of ‘gezondheidscentrum’. Organisatie waarbij de zorgverlening rechtstreeks in handen is van de verzekeraar. Doel: betere kostenbeheersing. De eerstelijnszorg die HMO’s bieden, wordt niet alleen verzorgd door FP’s, maar ook (en soms zelfs alleen) door algemeen internisten en kinderartsen.

 

Heart Rate  hartfrequentie; hartslag; ‘pols’

 

Hematocriet  Zie ‘crit’

 

Hippokrates, Eed van

‘Ik zweer bij Apollo de Genezer, bij Asklepios, bij Hygieia, bij Panaceia en alle goden en godinnen, hen tot getuigen makend, naar mijn vermogen en oordeel, deze eed, deze verbintenis ten uitvoer te zullen brengen. Dat ik hem die mij deze kunst leerde gelijk zal stellen met mijn ouders, have en goed met hem zal delen, hem op zijn verlangen in zijn noden tegemoet zal komen, zijn kinderen op één lijn zal stellen met mijn broeders, hun –zo zij wensen- deze kunst zal leren zonder beloning en schuldbewijs; aan de voorschriften, voordrachten en al het overige onderricht zal laten deelnemen mijn zonen en die van mijn leermeesters, benevens de leerlingen die zich hebben aangesloten en gehouden zijn aan de medische wet. Niemand anders echter. De geneeskundige behandeling zal ik aanwenden ten nutte der zieken, naar mijn vermogen en oordeel van hen houden wat ten verderve of tot letsel kan zijn. Ik zal aan niemand, ook niet op verzoek, enig dodelijk geneesmiddel toedienen, noch mij lenen tot enig advies van dien aard. Evenmin zal een vrouw een pessarium voor miskraam van mij bekomen. Want rein en vroom zal ik mijn leven leiden en mijn kunst uitoefenen. Ik zweer geen steenlijders te zullen snijden, doch bij die operatie voor deskundigen plaats te zullen ruimen. Wanneer ik een woning binnentreed, zal ik dat doen in het belang der zieken, mij onthoudend van moedwillig verkeerde handelingen, in het bijzonder van lijfsgenot.’

(vervolg onleesbaar; bron: bijlage bij MC 17-1989)

 

History  anamnese (zie daar)

 

Hospitalitis  (Medisch slang) Malaise van patiënten die te lang in het ziekenhuis liggen; hospitalisme.

 

House Officers (Engeland) Eerstejaars assistenten

 

Huisarts

De positie van de huisarts in de VS is anders dan bij ons. In 1935 was 75% van de Amerikaanse artsen werkzaam als ‘general practitioner’ (GP), in 1975 nog maar 13,8%. De in 1947 opgerichte AAGO (Zie daar) heeft er in navolging van andere artsenorganisaties jarenlang naar gestreefd een zg. ‘board certificate’ (officieel erkend specialistendiploma) te mogen invoeren. Dit lukte in 1969, waarna de GP’s de status van specialist kregen en zich ‘family physician’ (FP) mochten noemen. Met deze naamgeving werd de nadruk gelegd op een van de belangrijkste doelstellingen: het fungeren als huisarts van het hele gezin.

Opleiding: nadat men met goed gevolg de ‘Medical School’ heeft doorlopen (vier jaar), volgt een driejarige ‘residency training’ (klinische opleiding tot FP). In deze periode werken de artsen 80 tot 100 uur per week. Na het behalen van het ‘board certificate’ volgt de FP per jaar gemiddeld 50 uur nascholing. Dit is nodig om te kunnen slagen voor het examen dat elke zes jaar moet worden afgelegd om het diploma te mogen behouden. De FP’ waren de eersten die een dergelijke periodieke ‘recertification’ invoerden. Een snel uitstervende groep artsen volgt niet de opleiding tot FP, maar vestigt zich na een éénjarig klinisch wisselassistentschap. Voor hen wordt de term ‘general practitioner’ gebruikt.

Een FP werkt gemiddeld zo’n 60 uur per week en ziet gemiddeld 4 patiënten per dag (24 per dag, 100 per week). Daarnaast behandelt een FP gemiddeld 20 patiënten per week in het ziekenhuis. Drempelloze avondspreekuren zijn normaal (service voor patiënten die overdag werken). Huisbezoeken worden alleen afgelegd in bijzondere omstandigheden (bv. bij chronisch zieke of terminale patiënten). Voor spoedgevallen en in de weekends gaan patiënten rechtstreekd naar het ziekenhuis of naar een commercieel Freestanding Emergency Center (FEC), waar 4,4% van de FP’s werkzaam is. FP’s raadplegen regelmatig ‘consultants’: in het ziekenhuis werkzame (sub)specialisten.

 

I and D Afkorting voor ‘Incision and Drainage’ (van een abces)

 

IM intramusculair

 

Immediate Care spoedeisende hulp; zie ook ‘Critical Care’

 

Impaired Ook: dysfunctionerend

 

Inflammatory Cells ontstekingscellen

 

Inflammatory Disease ontsteking; ontstekingsproces (niet ‘ontstekingsziekte’)

 

Informed Decision goed onderbouwd besluit; beslissing op basis van alle beschikbare gegevens

 

Inhibitor  idem

 

Inpatients 

Intramuraal verpleegde patiënten (ziekenhuis of verpleeghuis)

 

Instrumenten en hulpmiddelen

Aanstippenseel; afzuigcatheter; albuminometer; arterieklem; aspiratienaald; ballonspuit; bariumpap; beenboor; bekkenmeter; biopsienaalden; bistouri; bladzaag; bloeddrukmeter; brandijzer; brandmiddel; brandstift; canule; cardiograaf; cardioscoop; catgut; catheter; chloroformkap; chloroformmasker; contrastmiddel; Crawford-naald (anesthesist); darmklem; encefalograaf; endobronchiale afzuigcatheter; endotracheale canule; enterale voedingspomp; ergograaf; ergometer; ergostaat; filteraspiratienaald; fistel; fistelmes; forceps; Franseen-naald (biopsie); gastroscoop; gipsmes; gipsschaar; graattang; gratenvanger; Greene-naald (biopsie); hanekamzaag; hartcatheter; hart- en vaatcatheter; hechtnaalden; hechtzijde; helse steen; hoekvatter; hoofdboor; Hustead-naald (anesthesie); inhalatietoestel; injectienaald; injectiespuit; irrigator; keelpenseel; keelsonde; keelspiegel;kogeltang; kogelzoeker; koortsthermometer; kopglas; kopmachine; kopmesje; kopsnepper; korentang; laatbekken; laatkop; laatmes; laatvlijm; lancet; lapsis infernalis; laryngoscoop; lavementspuit;kaakspoelspuit; maagcatheter; maagdouche; maaghevel; maagpomp; maagsonde; maagspoelslang; massagetoestel; masseerrol; Menghini-naald (biopsie); mondmasker; monojector (vingerprikautomaat); narcosemasker; neusspiegel; oftalmoscoop; ontleedmes; oogbad; oogdouche; oogdruppelaar; oogdruppelbuisje; ooginstrument; oogspiegel; oorspiegel; oorspuit; optometer; otoscoop; panboor; pijlstift; pincet; poederblazer; polsmeter; polsslagmeter; retractor; retireerspuit; rinoscoop; scalpel; schedelboor; schedelmeter; schroei-ijzer; sectiemes; serumspuit; shunt; sleufsonde; slijmzuiger; snepijzer; snepper; sonde; sondeerijzer; spatel; speculum; splintertang; stapler; stethoscoop; stilet; tampon; tandentang; tandsleutel; tandspiegel; tandvijl; tandzaag; thoraxcatheter; thoraxdrain; tonghouder; tongspatel; tongtang; tourniquet; tracheostomie-canule; trepaan; trepaneerboor; trocar-catheter; Tuohy-naald (anesthesie); vaatklem; verbandmiddelen (zie daar); verbandschaar; verlostang; vingerprikautomaat; vlijm; vlijmkoker; voedingspomp; voedingssonde; voorpriknaald; wonddrain; wondhaak; wondijzer; wondtang; worteltang; zuiger; zuigkop; zuurstofcatheter; zwanebek.

 

Intensive Care idem

                            PulmonaryMedical Intensive Care – Longziekten Intensive Care

                            Medical Intensive Care – Interne Intensive Care (ND/NOB)

Wat je zoal op een intensive care kunt aantreffen:

alarmlampen (met keuzeknoppen voor iedere patiënt); automatische pulsmeter; bedmonitor; bloeddrukmeter (met manchet, opblaasballon en kwikmanometer); centrale hartbewakingseenheid; controleruimte; ECG-monitor; elektrodes voor defibrilleren (elektroshockbehandeling); infuusfles; infuusslang voor druppelinfusie (tube for intravenous drips); infuusstandaard; infuussysteem; observatievenster; registratie-apparaat; registratiepapier; tijdelijke pacemaker; wandaansluiting voor zuurstofbeademing; mobiele patiëntenbewakingunit;

 

 

Intern

Co-assistent. Van een co-assistent die stage loopt, wordt wel gezegd dat hij ‘co-schappen loopt’

(‘hij loopt een chirurgisch co-schap in Utrecht’.)

 

Intimal Atherosclerosis

Atherosclerose van de tunica intima (de binnenste laag van de bloedvatwand)

 

Invasive Treatment  invasieve behandeling; ook wel: ‘agressieve behandeling’

 

IV intraveneus

 

IVP intraveneus pyelogram (contrastfoto van het nierbekken)

 

Ivy Pole (Medisch slang) infuusstandaard

 

Jungle Rot (Medisch slang) schimmelinfectie in de schaamstreek

 

KUB

(Kidney, Ureter, Bladder) röntgenfoto van nier, urethra en blaas

 

Lactated Ringers Ringer-lactaatoplossing (intraveneus toegediende fysiologische zoutoplossing)

 

LD Lethal Dose

 

Life Support, Life Sustaining Therapy

Levensondersteunende, levensbestendigende (in bepaalde gevallen ook levensverlengende) handelingen of technieken

         Any of the life support therapies that have been initiated can and shoud be stopped

         Alle levensondersteunende behandelingen kunnen en moeten worden gestaakt

         Turn off the life support system – Sluit de apparatuur af

         Withdraw support – Staak de behandeling

         Life supporting machines – Levensverlengende apparaten (ND/NOB)

        

Line ook: infuus (Zie ‘centrale lijn’)

 

Lithotripper hoekige badkuip waarin nierstenen kunnen worden vergruisd

 

Liver Rounds

(Medisch slang) personeelsfeestje. Associatie: de leverbeschadigende hoeveelheden alcohol.

 

Living Will  levenstestament

 

Long Fingers  pincet (M.A.S.H.)

 

Lounge (Nurses’ Lounge, Doctors’ Lounge)

Als onderscheid er niet toe doet ‘koffiekamer’; anders ‘zusterverblijf/artsenverblijf’

 

LP (Lumbar Puncture)  lumbale punctie; lumbaalpunctie

 

LR Zie ‘Lactated Ringers’

 

Lumen  1. diameter/holte van een buis of hol orgaan (catheterlumen, vatlumen)

              2. eenheid van lichtsterkte

 

Lunger (Medisch slang) longpatiënt; longlijder

 

Lymph Nodes lymfeklieren

                   Pelvic lymph node metastases

                   metastasen in de lymfeklieren van het bekken

                   Retroperitoneal lymph node disection showed five nodes positive

                   Bij retroperitoneale lymfklierdissectie bleken vijf klieren positief

                   (ND/NOB)

 

Malpractice  vaak adequaat te vertalen met ‘medische fout’

 

Malpractice Suits

Aanhangig gemaakte klachten over de medische behandeling

 

Mass  ook: ‘tumor’

                   He was found to have a testicular mass

                   Hij bleek een testistumor te hebben (ND/NOB)

 

Massive Haemorrhaging

In het Nederlands wordt ook wel gesproken van een ‘massieve bloeding’

Dit betreft een massieve bloeding, een longembolie, verstikkende dyspnoe of een botbreuk (Bron: brochure Nederlandse Hospice Beweging, z.j.)

 

Mastectomie

Operatieve borstamputatie. Er wordt onderscheid gemaakt tussen een ‘radicale mastectomie’ (Halsted-operatie: mamma-amputatie met okseltoilet, d.w.z. met verwijdering van alle lymfeklieren uit de oksel) en een ‘borstsparende mastectomie’ (subtotal mastectomy)

 

Master Two-Step Test

Trapjesproef van Master: hartfunctietest waarbij een ECG wordt opgenomen nadat de patiënt gedurende 11/2 minuut een aantal keren een trapje van twee treden op en af is gegaan.

 

Mast Suit, Mast Trousers

Medical Anti Shock Trousers: opblaasbare broek. Door druk op de onderste ledematen stuwt er zoveel mogelijk bloed naar de hersenen. Tijdelijke noodmaatregel om bij ernstig bloedverlies in elk geval de hersenen optimaal van bloed (dus van zuurstof) te voorzien. In 1977 toegevoegd aan het uitrustingspakket van de ambulances in Amerika. In Nederland in opmars sinds het midden van de jaren tachtig. Door ambulancepersoneel wordt wel gesproken van ‘de mast’. Omwille van de duidelijkheid liever vertalen met ‘anti-shockbroek’ (NB. Een anti-shockbroek wordt ‘aangelegd’)

 

Medicaid

Amerika:  fonds voor het vergoeden van medische zorg aan minvermogenden

 

Medical

Soms gebruikt in tegenstelling tot ‘surgical’

                   This is not a medical disease but a surgical procedure

                   Dit is geen interne ziekte, maar een chirurgische kwestie

                   Pulmonary Medical ICU – Longziekten Intensive Care

                   Medical Intensive Care – Interne Intensive Care (ND/NOB)

 

Medical Examiners Office

Te vergelijken met onze Geneeskundige Hoofdinspectie. Ambtelijke instantie belast met algemene kwaliteitsbewaking. Zie ook ‘board of medical examiners’.

 

Medicare

Door de federale overheid gevormd fonds voor het vergoeden van medische zorg aan 65-plussers.

 

Medicijnen

Niet alle medicijnen die in de VS worden gebruikt, zijn ook in Nederland toegelaten en vice versa. Als namen niet in het Repertorium staan, dan namen uit het script handhaven. Waar nodig wel de vorm aanpassen (uitgang op –phene wordt –fen, -thane wordt –thaan enz.)

NB. Met name als het gaat om vervelende bijwerkingen zal men in films of series vaak werken met verzonnen medicijnnamen om geen problemen te krijgen met de farmaceutische industrie. In zo’n geval extra voorzichtig zijn met het kiezen van namen die erop lijken!

 

Menstrual Extraction  overtijdbehandeling

 

Metabolic metabole, niet metabolische

                            Some of this could be metabolic

                            Het kan een metabole stoornis zijn (MD/NOB)

 

MI

Staat normaal voor ‘myocardinfarct’. In sommige Amerikaanse ziekenhuizen ook medisch slang voor ‘monetary insufficient’: interne code voor patiënten die hun rekening misschien niet kunnen betalen (zie ook DOW)

 

MID multi-infarct dementie

 

Midexpiratory Flow Rate midexpiratoire stroomsnelheid (bij blaasproef)

 

MOF Score

Multi Organ Failure Score: score die in de traumatologie wordt gehanteerd bij de beoordeling van de toestand van patiënten.

 

Molar Masher  (Medisch slang)  tandarts

 

Monotherapie

‘Single agent approach’; ‘single drug therapy’ Medicamenteuze behandeling waarbij één enkel geneesmiddel wordt ingezet.

                            Met Pindolol als monotherapie in een eenmaal daagse dosering

                            (Rep 87/193)

 

Montezuma’s Revenge

(Medisch slang) maag-darmstoornis opgelopen in een ontwikkelingsland

 

Mortality Conference  Zie: ‘necrologiebespreking’

 

Mount Saint Elsewhere

(Medisch slang) Slecht geoutilleerd ziekenhuis met een hoog percentage arme, oude en terminaal zieke patiënten

 

Mucoviscidosis cystische fibrose; taaislijmziekte

 

Multi Organ Failure Score  Zie ‘MOF Score’

 

Musculoskeletal Pain spierpijn van de skeletmusculatuur (Rep 87/525)

 

Nasogastric Tube  maagsonde (voor toediening sondevoeding)

 

National Boards centrale eindtoets voor eerstejaars arts-assistenten in Amerika

 

Necrologiebespreking

In ziekenhuizen komen de artsen regelmatig bij elkaar om de sterfgevallen die zich hebben voorgedaan te bespreken en te analyseren. De behandelende arts draagt de casus voor en de rest stelt vragen en maakt op- en aanmerkingen. Doel: intercollegiale toetsing, opleiding assistenten, kwaliteit van de zorg bewaken en verbeteren en inzicht in ziekteprocessen vergroten (MC 89;17:583)

 

Necrologiecommissie

Een commissie van de medische staf waarin een patholoog-anatoom, een chirurg, een gynaecoloog, een cardioloog, een neuroloog, een uroloog en een internist zitting hebben. In een voorbespreking worden de medische statussen van alle patiënten die de laatste drie maanden in het ziekenhuis zijn overleden onderzocht, besproken en geclassificeerd in een aantal rubrieken:

A.     overlijden was te verwachten op grond van onderliggende ziekte

B.     als bepaalde kennis (bv. uit obductie) eerder bekend was geweest, had dat geleid tot een andere diagnose en/of een andere behandeling.

C.    Aperte fouten in diagnostiek of therapie

D.     Potentiële orgaan- en weefseldonoren

Na de classificatie vindt eens per drie maanden een algemene vergadering van de medische staf plaats (een ‘necrologiebespreking’) die toegankelijk is voor stafleden, chefs de clinique, assistenten en co-assistenten. De als B en D geclassificeerde gevallen worden besproken. Gevallen die als C zijn geclassificeerd worden niet plenair besproken, maar in besloten kring. Ze worden ook gemeld aan de FONA-commissie, de directie en de inspectie (MC 90;6;191)

 

NG-Tube (nasogastric tube)  maagsonde (buisje voor toediening voeding)

 

NTBR Zie En/Am ‘DNR’; ‘Code Azure’

 

 

Nurses’ Station  receptie; balie

 

Observership  stage

 

Oids/Roids (Medisch Slang) steroïden

 

De OK en wat je daar zoal kunt aantreffen:

aderklem; arteriepincet (artery forceps); beademingsslangen; beeldomkeringsmonitor (monitor of the image converter); beeldomkeringsunit (image converter); catheterhouder; chirurgisch hechtmateriaal; chirurgisch instrumentarium; curette (scherpe lepel); flowmeter voor stikstofoxyde (lachgas); flowmeter voor zuurstof; ); fluothanehouder; halothanehouder; houder met niet-steriele compressen; infuusstandaard; instrumentenbak; knabbeltang (bone nipper/bone cutting forceps); ligatuurvoerder (ligature-holding forceps); mobiele instrumententafel; mobiel röntgenapparaat; narcose- en beademingsapparatuur; verstelbare OK-lamp aan zwenkarm (met aparte lichtelementen); operatietafel (met verstelbaar blad); polsschrijver (sfygmograaf); respirator; scalpel; sondes (knopsonde, holle sonde); statief met beademingsslangen en drukmeters; steriel verpakte catheters; sterilisator; voorbereidings- en sterilisatieruimte; wondhaak.

Zie verder bij ‘Instrumenten en hulpmiddelen’.

 

Oldtimer’s Disease  (Medisch slang)  dementie; ziekte van Alzheimer

 

On Call

1.     bereikbaarheidsdienst; slaapdienst; nachtdienst; dienst. Artsen (assistenten) die ‘on call’ zijn moeten in het ziekenhuis zijn voor het geval ze worden opgeroepen.

2.     Kort voor ‘on call room’ (bij St. Elsewhere vertaald met ‘assistentenkamer’)

 

Organ Recital (Medisch slang) auto-anamnese van een hypochonder

 

O Sign

(Medisch slang) comateuze patiënt met mond wijd open (zie ook ‘Q Sign)

 

Outpatient Clinic  polikliniek; poli

 

Outpatients poliklinische patiënten; ambulante patiënten

 

Oxygenation  zuurstofvoorziening

 

Packed (Red) Cells

Erytrocyten-concentraat. Geconcentreerde suspensie van erytrocyten na verwijdering van plasma en andere corpusculaire elementen. De grijsrode laag die bij het centrifugeren van bloed boven de samengepakte erytrocyten verschijnt en die voornamelijk uit leukocyten en trombocyten bestaat, wordt de ‘buffy coat’ genoemd.

 

Paddles  peddels (liever niet vertalen met ‘elektroden’)

 

To Pan (Medisch slang) ondersteken ronddelen

 

Paramedics  ambulancepersoneel; eerste-hulpteam; ziekenbroeders (archaïsch)

 

Paraplast  weefselinbed-medium (paraffinepreparaat)

 

Peak Expiratory Flow Rate  expiratoire piekstroomsnelheid (bij blaasproef)

 

Pelvic Inflammatory Disease  ontsteking van het bekken

 

Pelvic Lymph Nodes  lymfeklieren van het bekken

 

Perfusionist  bediener van hart-longmachine

 

Personal Release Form  vrijwaringsformulier

 

PFT (Pulmonary Function Test)  longfunctietest

 

Pink Puffer  (Medisch slang) longpatiënt die snel en oppervlakkig ademhaalt

 

The Pit  (Medisch slang)  de eerste hulp

 

Pleural effusions  pleuravocht

 

Plumber  (Medisch slang) uroloog

 

PMSB  (Medisch slang) Acroniem voor ‘Poor Miserable Son of a Bitch’: patiënt die het zwaar heeft en met wie wordt meegeleefd.

 

Post-Op  verkoeverkamer; ‘de verkoever’; uitslaapkamer

 

PPPP  (Medisch slang) Acroniem voor ‘Particularly Piss-Poor Protoplasm’: patiënt in zeer slechte conditie

 

PQ Segment Zie ‘ECG’

 

Predictiewaarde  voorspellende waarde t.a.v. de uitkomst van een ziekteproces

 

Pre-Op  inleidingskamer; ‘de inleiding’

 

Pressors  pressor-aminen

 

Primary Care  eerstelijns gezondheidszorg

De federale overheid in de VS erkent drie specialisten die deze zorg officieel verlenen: de FP’s, de algemeen internisten en de kinderartsen. Officieel is het die gezondheidszorg die voldoet aan de volgende criteria:

1.     primaire, eerste contactzorg (goed toegankelijk)

2.     zorg over het gehele medische gebied (breed)

3.     coördinatie van de zorg (eigen zorg en verwijzing naar andere medici of paramedici)

4.     continue of longitudinale zorg (voor langere tijd, ook al is er geen sprake van ziekte)

5.     zorg voor het gezin (vooral door de FP gezien als een belangrijk item)

 

Professionals  Zie ‘health care professionals’

 

Psychoceramic  (Medisch slang) zeurderige patiënt

 

PT (Physical Therapy)  fysiotherapie

 

PTCA Procedures  Percutane Transluminale Coronaire Angioplastiek

 

Public Health Nurse  wijkverpleegkundige

 

Pulmonary Medical ICU Longziekten Intensive Care

 

Pulmonary Toilet  longtoilet

 

Pulse                     Pulse regular to rate and rhythm – Pols regulair equaal

 

P and V

Pyloroplastiek en vagotomie; gebruikelijke chirurgische behandeling van een maagzweer

 

PVC (Premature Ventricular Contraction)  extrasystole, mv. extrasystolen: voortijdige contractie van het hart of van een deel van het hart als gevolg van abnormale prikkelvorming

 

PVS (Persistent Vegetative State)

Bij patiënten in een onomkeerbaar coma. Ook bij ons wordt wel gesproken van PVS-patiënten (MC 90;10:319)

 

QED ‘sleutelgatoperaties’ (toepassing röntgenstralen, ultrageluid en endoscoop)

 

QRS-complex  Zie ‘ECG’

 

Q Sign

(Medisch slang) comateuze patiënt met wijd open mond en uithangende tong . Zie ook ‘O Sign’

(Q is slechter voorteken dan O)

 

Quad  (Medisch slang) quadriplegisch (verlamd aan alle vier de ledematen)

 

Rabbit Test (‘The rabbit died’)

Spreekwoordelijk geworden ouderwetse zwangerschapstest (Friedman’s Test) waarbij een vrouwtjeskonijn werd ingespoten met urine van de zwangere vrouw (vergelijkbaar met onze ‘kikkerproef’).

 

Radiation Therapist  radiotherapeut

 

RBC (Red Blood Count) erythrocytentelling

 

Reactivity  ‘airway reactivity’ – ‘bronchiale reactiviteit’

 

Rear Admiral

(Medisch slang) Proctoloog (specialist in ‘rear ends’). Term is in zwang geraakt toen president Carter werd geopereerd aan zijn aambeien door Dr. William Lukash, die de rang had van Rear Admiral (schout-bij-nacht).

 

Red Pipe

(Medisch slang) Slagader. Refereert aan de gewoonte slagaders met rood aan te geven op anatomische afbeeldingen. Zie ook ‘Blue Pipe’.

 

Reeker (Medisch slang) onaangenaam ruikende patiënt

 

Reflux

Terugvloeiing tegengesteld aan de stroomrichting (bv. van maaginhoud naar de slokdarm). Gesproken wordt van ‘refluxziekten’

 

Rehab Hospital  revalidatiekliniek; revalidatiecentrum; revalidatieoord; afkickcentrum

 

(Personal) Release Form  vrijwaringsformulier

 

Resident  arts-assistent; assistent

Arts die wordt opgeleid tot specialist. Dit gebeurt meestal in een ‘teaching hospital’ (academisch ziekenhuis). ‘Senior/Junior Resident’: onderscheid zoveel mogelijk omzeilen. Als het niet anders kan senior-/junior-assistent.

 

Spontaneous Respiration  spontane, eigen ademhaling (i.t.t. die van het beademingsapparaat)

 

Respirator  respirator; beademingsapparaat (Eng. ook ‘ventilator’)

                   He remained on the respirator and required very high settings

                   Hij werd continu beademd met een hoge instelling (ND/NOB)

 

Respiratory Decompensation

Respiratoire decompensatie; verslechterende ademhaling

                   It was a matter of respiratory decompensation

                   Zijn ademhaling verslechterde (ND/NOB)

 

Retractor  wondhaak; retractor

 

Reviving  reactiveren; stimuleren

 

Rounds  visites (lopen, afleggen)

                   I said to Larry yesterday in rounds…

                   Ik zei nog tegen Larry toen we visite liepen…

                   I explained during morning rounds…

                   Ik heb tijdens de ochtendvisite al uitgelegd…

                   He has been rounding all day - Hij heeft de hele dag visites gelopen

                   He’s on rounds – Hij loopt visites (Nd/NOB)

 

Saint Elsewhere Zie ‘Mount Saint Elsewhere’

 

Saline  fysiologische zoutoplossing, toegediend via infuus: ‘fysiologisch zout’; ‘zout’

                   Can we have some more saline – Kan ik nog wat zout krijgen

                   I plugged hir morfine in his saline – Z’n morfine komt met het zout mee

                   Saline is wide open – Zout staat wijd open (ND/NOB)

 

SAP-scores

In Europa op intensive care gebruikt ter beoordeling van de toestand van de patiënt. In de VS ‘Apache Scores’ genoemd (MC 89;17:584)

 

To Scope Someone  (Medisch slang) Iemand onderwerpen aan een endoscopie

 

Scrub Nurse OK-verpleegkundige; OK-assistent; OK-zuster; ‘instrumenterend verpleegkundige’

 

Secretagogues  slijmuitdrijvende stoffen

 

Secretion  in samenstellingen ook wel ‘secretie’ (bv. ‘maagzuursecretie’)

 

Secretory Apparatus  secretorisch apparaat

 

Sedation  ook wel ‘sedatie’

                   Loss of sedation – De sedatie sloeg niet aan

                   Lighten up on the sedation – Sedativa afbouwen (ND/NOB)

 

SED Rate Zie ‘ESR’

 

Seizure  insult; toeval; stuip

 

Shadow Gazer  (Medisch slang) radioloog

 

Sick Building Syndrome ‘gebouwenziekte’ (De Volkskrant 24-5-87)

 

SICU Surgical Intensive Care Unit

 

SIDS  (Sudden Infant Death Syndrome) wiegendood

 

Sinus-ritme

Sinus-aritmie: aritmie veroorzaakt door een stoornis in de sinisknoop

                   He’s been in sinus rhythm, right?

                   Hij zit wel in sinusritme, hè?

 

Snijdende specialismen (tegenover ‘niet-snijdende specialismen)

Gynaecologie, chirurgie, KNO en oogheelkunde

 

(Sub)specialismen en speciale vakgebieden

acute geneeskunde; aids; algemene chirurgie; allergologie; anatomie; andrologie; anesthesiologie; arbeids- en bedrijfsgeneeskunde; beeldvormende technieken; biochemie/klinische chemie; cardiologie; cardiopulmonale chirurgie; chirurgische pathologie; computertomografie; critical care/intensive care; dermatologie; dermatovenereologie (dermato-veneroloog); endocrinologie; epidemiologie; farmacie; farmacologie; forensische geneeskunde; fysiologie; gastro-enterologie; geriatrie; gynaecologie en verloskunde; handchirurgie; hematologie; huisartsgeneeskunde; immunologie; infectieziekten; interne geneeskunde; jeugdgezondheidszorg; kaakchirurgie; keel- neus- en oorheelkunde; kinderanesthesiologie; kinderchirurgie; kindergeneeskunde; klinische neurologie; klinische voedingsleer; laboratoriumgeneeskunde; longziekten; medische genetica; medische statistiek; microbiologie/bacteriologie; MRI; nefrologie; neonatologie; neurochirurgie; neuropsychologie; neurowetenschappen; nucleaire geneeskunde; obstetrie; oncologie; ontwikkelingsgeneeskunde; oogheelkunde; orthopedie; pathologie; pathologische anatomie; pijn en pijnbestrijding; plastische chirurgie; psychiatrie; psychosomatiek; psychofarmacologie; psychogeriatrie; radiodiagnostiek; radiotherapie; rampengeneeskunde; reumatologie; revalidatiegeneeskunde; röntgendiagnostiek/radiodiagnostiek; seksueel overdraagbare aandoeningen; sociale geneeskunde; thoraxchirurgie; toxicologie; transplantatiechirurgie; traumatologie; tropische geneeskunde; ultrasonografie; urologie; vaatchirurgie; venereologie; verpleeghuisgeneeskunde; virologie.

 

Sponge depper (gazen of watten prop om wondvlakken, bloed e.d. te betten bij operaties

 

Stain  bij laboratoriumonderzoek: kleuring

 

Staple Gun, Stapler  ‘stapler’: soort nietpistool waarmee wordt gehecht

 

Stat

Afkorting van Latijnse ‘statim’: onmiddellijk, nu meteen. Niet alleen medisch slang (‘pronto’) maar ook functionele code: laat alles waar je mee bezig bent wachten, dit heeft voorrang. In Nederlandse ziekenhuizen: ‘cito’

 

Status  overzicht van actuele medische gegevens van de patiënt

 

Steady State  evenwichtsfase; steady state-fase (Rep 87/35)

 

ST-segment  Zie ‘ECG’

 

Subtotal Mastectomy  borstsparende mastectomie; borstsparende operatie

 

Suction afzuigen; zuiger aanzetten; zuiger

 

Support Zie ook ‘Life Support’

                            They want us to support him aggressively

                            We moeten hem actief blijven helpen (ND/NOB)

 

Surveillance  ook wel ‘surveillance’ (bv ‘prenatale surveillance’: zorg voor ongeboren kind)

 

Suture  hechten; hechting; hechtmateriaal; hechtdraad; hechtzijde

                            Suture 3.0 silk – hechtzijde 3.0

                            General silk – standaard hechtzijde

                            3.0 Chromic- hechtkrammen 3.0

Swann  Swann-Ganz catheter

 

To Switch switchen (bij defibrilleren)

                            He is switching – Hij is aan het switchen (ND/NOB)

 

T and A (Tonsil and Adenoidectomy)

adenotonsillectomie (verwijdering van tonsillen en adenoïden)

 

Teaching Hospital 

academisch ziekenhuis (waar co-assistenten tot artsen en artsen tot specialisten worden opgeleid)

 

TENS

Afkorting van ‘Transcutaneous Electrical NeuroStimulation’ (= transcutane elektrische neurostimulatie) Moderne fysiotherapeutische behandelvorm die behoort tot de laagfrequente elektrotherapie. TENS-vormen: conventional TENS, low frequency TENS, burst TENS, brief intense TENS, high voltage stimulation (Bron: Uniphy Action 1991-1)

 

TERN Medisch slang: zie ‘Intern’

 

Therapeutic Index          

                            The therapeutic index is very low

                            De therapeutische breedte is erg laag (bron ND/NOB)

 

Third Party Payer

Te vertalen met ‘de verzekeraar’. Kan gaan om een verzekeringsmaatschappij, maar ook om de overheid of door de overheid gevormde ‘ziekenfondsen’ als Medicare (zorg voor 65-plussers) en Medicaid (bijstandsniveau voor minvermogenden).

 

Thoracic Outlet Syndrome Compressiesyndroom

 

Thorazine Shuffle

(Medisch slang) De langzame, waggelende gang van psychiatrische patiënten die worden behandeld met grote doses fenothiazinen.

 

Three P’s

(Medisch slang) Term die bij sommige artsen in zwang is voor de losse levensstijl van sommige vrouwelijke patiënten. De drie P’s staan voor ‘Pill, Permissiveness and Promiscuity’.

 

Three-Toed Sloth

(Medisch slang) Patiënt die dysfunctioneert als gevolg van een langdurige alcoholverslaving.

 

TIL’s Tumor Infiltrating Lymfocytes

 

TNM Classification

Classificatiesysteem voor primaire tumoren, waarbij wordt gekeken of de lymfeklieren (lumph nodes) zijn aangetast en of er sprake is van metastasen.

 

T-Piece T-stuk  (bij beademen)

Get his chest tube out and put him on a T-piece

Thoraxdrain eruit en geef hem een T-stuk

(Vóór extubatie) I would T-piece wean her

Ik zou haar er een T-stuk bij geven (ND/NOB)

 

 

Tray

Voorbeeld: ‘Give me a thoractomy tray’ – Geef me een blad met instrumenten benodigd voor het openleggen van de thorax. Vaak adequaat te vertalen met ‘set’.

 

Traction

1.     Trekkracht; tractie

2.      Toestel waarmee trekkracht wordt uitgeoefend (zie ‘Halo-traction’)

                            Maintain traction – Houd de tractie erop

                            (Bron: EHBO Radboudziekenhuis Nijmegen

 

Trache

1.     Tracheo(s)tomie: operatieve opening van de luchtpijp, dwars door de huid aan de voorkant van de hals, om iemand kunstmatig te beademen.

2.     Tracheostoma: de bij die ingreep gemaakte opening .

                            He needs to have a trache and a central intravenous line

                            Hij heeft een tracheotomie nodig en een centrale lijn

                            Get him off the trache – Haal hem van de beademing af (ND/NOB)

 

Train Wreck

(Medisch slang) patiënt met verschillende ernstige medische problemen tegelijk

 

To Triple

Doodgaan (mogelijk refererend aan de drie fundamentele criteria om iemand echt dood te verklaren: ademstilstand, hartstilstand, hersendood?)

                            He trippled in the hall

                            Hij kreeg een hartstilstand in de gang (St. Elsewhere)

                            Call the triple – Bel het reanimatieteam (St. Elsewhere)

 

Trustees  Board of Trustees: raad van toezicht; (ziekenhuis)bestuur

 

Tubed

Ook (medisch slang): gestorven; de pijp uitgegaan (gone down the tubes)

 

TURP

Transuretrale resectie van de prostaat. Voor een TURP wordt via de penis een zg. rectoscoop ingebracht. Net als met een cystoscoop kan de arts daarmee naar binnen kijken. Aan het uiteinde zit bovendien een lus van metaaldraad die elektrisch kan worden verhit en waarmee weefsel kan worden afgesneden (resectie). De afgesneden weefselstukjes worden met steriele vloeistof door de resectoscoop naar buiten gespoeld.

 

UA Urinalysis: urineonderzoek

 

Ulcus onzijdig: het ulcus

 

Vegetable Garden

(Medisch slang) afdeling waar comateuze patiënten worden verpleegd. Zie ook ‘C & T Ward’

 

Ventilator respirator; beademingsapparaat (Eng. ook ‘Respirator’)

                            No vent setting changes – Geen wijzigingen in de beademing

                            As we turn the ventilator down and down…

                            Naarmate we de beademing steeds lager instellen…

                            Tomorrow she comes off the ventilator

                            Morgen komt ze van de beademing af (ND/NOB)

 

Ventrikelfibrillatie

Fibrillatie van de kamerspier (Zie ook ‘Atriumfibrillatie’: fibrillatie van de boezemspier)

 

Verbanden en hulpmiddelen

Achtslag; alcoholverband; armverband; bandage; banddoek; beenbank; beschutband; bijvoetwol; breukband; buikband; buikgordel; canule; carbolgaas; carbolwater; carbolwatten; catheter; compres; desinfecteeroven; dijbreukband; draagverband; drukverband; gaasjes; gaasverband; gipsverband; gipswindsel; gipszwachtel; hechtpleister; jodoformgaas; jodoformwatten; kaakband; knevelverband; laatband; loopgips; mitella; noodverband; onderband; pleister; prop; rekverband; salicylwatten; slinger; slingerverband; snelverband; spalkzwachtel; spiritusverband; sterverband; steunband; steungordel; stijfselverband; tampon; tamponvoerder; tourniquet; verbandgaas; verbandlinnen; verbandpapier; verbandstof; verbandwatten; vette watten; wattenbollen,; wattenstaafjes; windsel; wondgaas; wondkussentje; wondpleister; zwachtel; zwachtelverband; zalfpleister.

 

Verstrekkingenpakket

Geheel van medische voorzieningen en verrichtingen die in aanmerking komen voor vergoeding door de verzekeraar (ziekenfondsen of verzekeringsmaatschappijen).

 

Vital Signs, Vitals Vitale functies (pols, bloeddruk, ademhaling en temperatuur)

 

VP vasopressine

 

Ward X  (Medisch slang) pathologisch lab; snijzaal

 

To Wean

Vóór extubatie: langzaam steeds minder zuurstof toedienen zodat de patiënt steeds meer zelf moet gaan ademen.             We will wean her – We laten haar ontwennen

                   I would T-piece wean her – Ik zou haar er een T-stuk bij geven                   ( ND/NOB)

 

Whale (Medisch slang) walgelijk dikke patiënt

 

White Count  Aantal witte bloedcellen; leukocytengehalte; leukocytentelling

                            He had a high white count

                            Hij had een hoog leukocytengehalte (ND/NOB)

 

Wig Picker (Medisch slang)  psychiater

 

Winniesblock bepaalde vorm van anesthesie

                            Het Winniesblock, toegediend door een anesthesist…

                            Tijdens het inspuiten van het block…

         De werking van het vasoconstrictive adrenaline in het block…                  (MC 91;42:1258)

 

Witch Doctor  (Medisch slang)  internist

 

XRT X-Ray Treatment  (bestraling)

 

Zap (Medisch slang) ‘Klappen’

Iemand een elektroshock toedienen bij hartstilstand (zie ook ‘Cardioversion’)

 

Z-arts

Arts gespecialiseerd in inrichtingswerk met verstandelijk gehandicapten (functie-eisen: huisartsenopleiding, aangevuld met Z-specifieke opleiding en/of ervaring)

 

Ziekenhuisinrichting

Brancard; cardiolance; cardulance; couveuse; dispensarium; hartambulance; hartbewaking; hartbewakingseenheid; hartcentrum; hartrenwagen; inleidingskamer; intensive care; koud-waterinrichting; kraambed; kraaminrichting; kraamkamer; massage-inrichting; OK; ontleedkamer; ontleedtafel; operatiekamer; opname; perinatologisch centrum (bestaat uit de couveuse-, kraam- en gynaecologie-unit en de verloskamers); polikliniek; raderbaar; reanimatiekamer; recoverkamer; snijkamer; snijzaal; verbandkamer; verkoeverkamer; verloskamer (VK); voorbereidingskamer (kraamafdeling); ziekenhuisbed; ziekenkamer; ziekenzaal.

 

Ziekenhuispersoneel

Afdelingshulp; analisten; arts-assistent; assistent; bezigheidstherapeut; brancardier; broeder; co-assistent; dagzuster; diëtist; fysiotherapeut; gipsverbandmeester; hoofdverpleegkundige; hoofdzuster; instrumenterend verpleegkundige; keukenhulp; logopedist; nachtverpleegster; nachtzuster; OK-assistent; OK-verpleegkundige; paramedische dienst (omvat fysiotherapie, oefentherapie, Cesar-therapie, ergotherapie en logopedie); psychotherapeut; specialist; speltherapeut; verpleegkundige; verpleegster/verpleger; waakster; wachtzuster; zaalhulp; zaalzuster; ziekenbroeder; ziekendrager; ziekenhelper/ziekenhelpster; ziekenverzorgende; ziekenverzorger/ziekenverzorgster.

 

Zoomcellen microvilli (Sesam II/218)

 

 

 

 

BRONNEN*

 

BYK                       Moderne onderzoeksmethoden in de cardiologie

                            Wetenschappelijke serie, uitgegeven door BYK Nederland NV,

                            Zwanenburg, z.j.

 

GB                        Geneesmiddelenbulletin; onafhankelijk informatieblad over

                            Geneesmiddelen van de Stichting Geneesmiddelenbulletin te Rijswijk

 

Infomed                 informatiebulletin van de academische boekhandels

 

JAMA                     Journal of the American Medical Association

 

Maledicta               Termen voorzien van de aanduiding ‘medisch slang’ zijn afkomstig

                            uit nummers van het Amerikaanse blad ‘Maledicta’

 

MC                        Medisch Contact; weekblad van de Koninklijke Nederlandse

                            Maatschappij ter Bevordering van de Geneeskunst

 

ND/NOB                 Voorbeelden afkomstig uit de NOB-vertaling van ‘Near Death’,

een zes uur durende documentaire van Frederick Wiseman over de behandeling van patiënten op de Longziekten Intensive Care van een groot ziekenhuis in Boston.

 

PH                         Pinkhof-Hilfman: Geneeskundig Woordenboek,

                            Bohn, Scheltema & Holkema

 

REP                       Repertorium; jaarlijks overzicht van door het College ter Beoordeling van

                            Geneesmiddelen geregistreerde informatieteksten over farmaceutische

                            specialités.

 

Sesam                    3-delige Atlas van de Anatomie, Bosch & Keuning NV, Baarn

 

SMN                       catalogus Sherwood Medical Nederland BV

                            (firma in medische hulpmiddelen)

 

 

 

 Deze lijst is puur toevallig tot stand gekomen en in geen enkel opzicht volledig of het product van systematisch zoekwerk.

Hij is ontstaan uit aantekeningen die ik in de loop van de tijd heb gemaakt in de kantlijn van woordenboeken en op losse kladjes, wanneer ik bepaalde termen nergens kon vinden en moest navragen of uitzoeken. In die zin is het een bescheiden aanvulling op de medische woordenboeken in mijn boekenkast:  de Pinkhof-Hilfman (N/N), de grote Dorland’s Illustrated (Eng/Eng) en de (summiere) Mostert (E/N, N/E).

Verder heb ik een aantal (bij elkaar gesprokkelde en allesbehalve volledige) lijstjes opgenomen: instrumenten en hulpmiddelen, (sub)specialismen en speciale medische vakgebieden, verbandmiddelen, inrichting van de intensive care en de OK.

 Omdat we allemaal regelmatig tegen dezelfde vertaalproblemen aanlopen, leek het me een goed idee deze lijst aan collega-vertalers ter beschikking te stellen in de hoop op een vruchtbare ‘kruisbestuiving’

                                                                                                          José Gaspar

                                                                                     jose.gaspar@wxs.nl